2020-09-13

MUHSGK’DA ÜCRET VE ÜCRET DIŞI ÖDEMELERİ AYRI SÜTUNLARDA BİLDİRMEYİ İHMAL ETMEYİN!

---

Sigorta primine esas kazanca dahil edilecek ücretler ile ücret dışı (prim,ikramiye gibi) ödemeler, sosyal güvenlik mevzuatına göre farklı işlemlere tabi tutulmaktadır. Bu nedenle muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde (MUHSGK’da);

-Sigortalıların hak kazandığı ücret niteliğindeki ödemelerin “Hak Edilen Ücret” sütununa,

-Sigortalılara ödenen ücret dışı ödemelerin ise “Prim İkramiye Ve Bu Nitelikteki İstihkak” sütununa

Yazılması gerekiyor.

Ücret ve ücret dışı ödemelerin her ne kadar ayrı sütunlara yazılması gerekse de, uygulamada bu ayırıma pek de bakılmaksızın ücretin yanı sıra ücret dışı ödemelerin de “Hak Edilen Ücret” sütununda bildirildiği sıklıkla görülmektedir.

Neticede ayrı sütunlarda bildirilmesi gereken kazançların “Hak edilen Ücret” sütununda tek kalem halinde yazılması, kimi zaman işverenin eksik prim ödemesine, kimi zaman sigortalının fazladan geçici iş göremezlik ödeneği almasına, kimi zaman da prim teşviklerinden yersiz yararlanılmasına neden olabilmektedir.

Bu durumların tespiti halinde ise eksik bildirilen kazançlardan dolayı her bir ay için idari para cezası ile karşılaşıldığı gibi ilgili yıldaki asgari ücret desteklerinin tamamı faiziyle birlikte geri alınmakta, sigortalıya fazladan geçici iş göremezlik ödeneği verilmiş veya prim teşviklerinden yersiz yararlanılmış ise fazladan ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri ile yersiz yararlanılmış teşvik tutarları da yine faiziyle birlikte işverenlerden geri alınmaktadır.

Ücret dışı ödemeler “Hak Edilen Ücret” sütununda gösterildiğinde, işverenin eksik prim ödemesi durumu nasıl gerçekleşir?

Sigortalıya ödenen ücret dışı ödemeler ile sigortalının hak kazandığı ücret toplamının prime esas kazanç üst sınırını aşması halinde, üst sınırı aşan ücret dışı ödemelerin takip eden ayın kazancına, takip eden ayda da üst sınır aşılırsa bir sonraki ayın kazancına dahil edilmesi gerekiyor.

Sigortalıya yapılan ödemenin tamamının ücret niteliğinde bir ödeme olması halinde ise, ilgili ayda prime esas kazanç üst sınırı aşılsa bile üst sınırı aşan kısım takip eden ayın kazancına ilave edilmemektedir.

Bu bağlamda, ödemenin ücret veya ücret dışı bir ödeme olduğu üzerinde durulmadan tamamının ücret niteliğinde ödeme gibi değerlendirilerek, üst sınırı aşan ücret dışı ödemelerin takip eden aydaki prime esas kazanca dahil edilmemesi halinde SGK’ya eksik bildirimde bulunulmuş olacaktır.

Ücret dışı ödemeler “Hak Edilen Ücret” sütununda gösterildiğinde, sigortalının fazladan geçici iş göremezlik ödeneği alma durumu nasıl gerçekleşir?

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık halleri nedeniyle istirahatli olan sigortalılara, istirahat süresi içinde çalışmamış olmaları kaydıyla istirahat süresinin üçüncü gününden başlanılarak geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.

Geçici iş göremezlik ödeneğine esas günlük kazanç ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki on iki ayın son üç ayındaki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Ancak günlük kazançlarının hesabında, prim, ikramiye gibi ücret dışı ödemeler dikkate alınmış ise günlük kazanç, ücret toplamının ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle hesaplanacak günlük kazanca, % 50 oranında bir ekleme yapılarak bulunan tutardan fazla olamayacaktır.

Dolayısıyla, sigortalının hak kazandığı ücretler “Hak Edilen Ücret” sütununa, sigortalıya ödenen ücret dışı ödemeler ise  “Prim İkramiye Ve Bu Nitelikteki İstihkak” sütununa yazıldığı takdirde, 5510/17. Maddede yer alan kıyaslama yapılarak geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir. Buna karşın, sigortalının hak kazandığı ücretlerle, ücret dışı ödemlerin ayrı sütunlara yazmak yerine tamamının “Hak Edilen Ücret” sütununa yazılması halinde,  bu kıyaslama yapılamayacağından sigortalıya fazladan geçici iş göremezlik ödenmesi durumu sözkonusu olacaktır.

Ücret dışı ödemeler “Hak Edilen Ücret” sütununda gösterildiğinde, işverenin prim desteklerinden yersiz yararlanma durumu nasıl gerçekleşir?

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme Ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda öngörülen sigorta prim desteğinden Ar-Ge veya tasarım personelinin Ar-Ge ve yenilik faaliyetlileri kapsamındaki çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinden dolayı yararlanılabilmektedir. Kapsama giren sigortalılara ödenen prim, ikramiye gibi ücret dışı ödemeler ile Ar-Ge faaliyetleri dışında geçen çalışmalar nedeniyle ödenen ücretlerden dolayı ise sigorta prim desteğinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.

Haliyle, Ar-Ge faaliyetlerinde çalışan Ar-Ge veya tasarım personelinin hak kazandığı ücret niteliğindeki ödemelerle birlikte, ücret dışı ödemelerin de toplanarak “Hak Edilen Kazanç” sütununa yazılması halinde, sigorta prim desteğinden ücret dışı ödemeye isabet eden teşvik tutarı kadar yersiz yararlanılmış olacaktır.

İşverenlere ve meslek mensubu arkadaşlarımıza tavsiyemiz

Hangi ödemelerin prime esas kazanca dahil edilip, hangi ödemelerin dahil edilmeyeceği; ayrıca prime esas kazanca dahil edilecek nitelikteki ödemelerden hangilerinin ücret, hangilerinin prim ikramiye niteliğinde ödeme olduğu ekteki tabloda gösterilmektedir.

Sonradan telafisi güç yaptırımlarla karşılaşmamak adına, sigortalılara yapılan ödemelerin ücret ve ücret dışı ödeme şeklinde ayırımının yapılarak, MUHSGK’da ayrı sütunlarda bildirilmesini tavsiye ederim.

Eyüp Sabri DEMİRCİ

Sosyal Güvenlik Danışmanı

 

 

 

PRİME TABİ OLAN VE OLMAYAN KAZANÇLAR		PRİME TABİ (+) /PRİME TABİ DEĞİL (-)	HANGİ AYDA PRİME TABİ TUTULDUĞU
1- Ücret
Ödeme şekil ve zamanına göre ücret çeşitleri
a) Zaman birimine göre ücret	+		Hak Edilen Ay
* Fazla çalışma / mesai ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Cumartesi günü ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Hafta tatili ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Ulusal Bayram-Genel tatil ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Yıllık izin ücreti	+		Hak Edilen Ay
b) İşbirimi esasına göre ücret	+		Hak Edilen Ay
* Yüzde usulüyle alınan ücret	+		Hak Edilen Ay
* Profesyonel futbolcuya ödenen ücret	+		Hak Edilen Ay
* Transfer ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Transfer verimi ücreti	+		Hak Edilen Ay
c) Götürü ücret	+		Hak Edilen Ay
d) Belirsiz zaman ve miktar üzerinden ödenen ücret	+		Hak Edilen Ay
* Hazırlama ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Tamamlama ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Temizleme ücreti	+		Hak Edilen Ay
* Kardan hisse şeklinde ödenen ücret	+		Hak Edilen Ay
* Komisyon ücreti	+		Hak Edilen Ay
e) Zam ve Tazminatlar	+		Hak Edilen Ay
* Bakım tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Vardiya tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Ağır vasıta tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* İş güçlüğü tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Yıpranma tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Özel hizmet tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Yabancı dil tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* İmza zorunluluğu tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Makam tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Uçuş tazminatı	+		Hak Edilen Ay
* Arazi zammı	+		Hak Edilen Ay
* İş riski zammı	+		Hak Edilen Ay
* Eleman teminindeki güçlük zammı, kıdem zammı	+		Hak Edilen Ay
f)  Hakkı huzurlar (toplantı parası)	+		Hak Edilen Ay
h) Sigortalılara istirahatlı iken ödenen ücretler	+		Hak Edilen Ay
ı)  Avukatlık vekâlet ücreti	+		Hak Edilen Ay
2-  Prim İkramiye ve Bu Nitelikteki İstihkak
* Tabii afet yardımı	+		Ödendiği Ay
* Nakit ödenen kira yardımı	+		Ödendiği Ay
* Nakit ödenen giyecek yardımı	+		Ödendiği Ay
* Nakit ödenen yakacak yardımı	+		Ödendiği Ay
* Askerlik yardımı	+		Ödendiği Ay
* Sünnet yardımı	+		Ödendiği Ay

 

* Nakit ödenen taşıt yardımı		+	Ödendiği Ay
* Nakit ödenen ısıtma yardımı		+	Ödendiği Ay
* Nakit ödenen elbise dikiş bedeli		+	Ödendiği Ay
* Nakit ödenen ayakkabı bedeli		+	Ödendiği Ay
* Yılbaşı parası		+	Ödendiği Ay
* Kreş parası		+	Ödendiği Ay
* Bayram harçlığı		+	Ödendiği Ay
* İzin harçlığı		+	Ödendiği Ay
* Bayram ikramiyesi		+	Ödendiği Ay
* Yılbaşı ikramiyesi		+	Ödendiği Ay
* 6772 Sayılı Kanun gereğince ödenen ikramiye		+	Ödendiği Ay
* 6772 sayılı Kanun gereğince Bakanlar Kurulu kararına dayanılarak ödenen ikramiye		+	Ödendiği Ay
* 2448 sayılı Kanun gereğince ödenen ikramiye		+	Ödendiği Ay
* Jübile ikramiyesi		+	Ödendiği Ay
* Çocuk zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşan tutarı)		+	Ödendiği Ay
* Aile zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşan tutarı)		+	Ödendiği Ay
* Yemek zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşan tutarı)		+	Ödendiği Ay
* İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı tutarları		+	Ödendiği Ay
3- Sigorta primine tabi tutulmayacak kazançlar
a) Ayni yardımlar		-
b) Ölüm, doğum ve evlenme yardımı		-
c) Görev yollukları		-
d) Seyyar görev tazminatı		-
e) Kıdem tazminatı		-
f) İş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki		-
toplu ödemeler		-
g) Keşif ücreti
h) İhbar tazminatı		-
I) Kasa tazminatı		-
i) Çocuk zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşmayan tutarı)		-
j) Aile zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşmayan tutarı)		-
k) Yemek zammı (Kurumca sigorta priminden istisna edilen tutarı aşmayan tutarı)		-
l) İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı tutarları		-